Genelkurmay’daki belgeler istendi

Kısa sürede 150’nin üzerinde başvuru alan TBMM Dilekçe Komisyonu, Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, İçişleri Bakanlığı, Kültür Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı’yla temasa geçerek ellerindeki tüm bilgi ve belgeleri istedi

TBMM, Dersim’de yaşanan kanlı olaylar için 74 yıl sonra harekete geçerek komisyon kuracak. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu arasında yaşanan Dersim polemiğinin ardından, olaylarda mağdur olan vatandaşlar TBMM Dilekçe Komisyonu’nu dilekçe yağmuruna tuttu. Kısa sürede 150’nin üzerinde başvuru alan Dilekçe Komisyonu, Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, İçişleri Bakanlığı, Kültür Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı’yla temasa geçerek ellerindeki tüm bilgi ve belgeleri istedi.
CHP Tunceli Milletvekili Hüseyin Aygün’ün, “Dersim katliamının sorumlusu devlet ve CHP’dir. Atatürk de bu olaylardan haberdardı” yönündeki açıklamaları, 1938’de bölgede yaşanan acıları yeniden gündeme getirmişti.

Erdoğan’ın da, “Dersim olayları ile ilgili devlet adına özür dilemek gerekiyorsa ben diliyorum” açıklamasının ardından vatandaşların kapısını çaldığı TBMM ilk adımı attı. Başvurularda mağdurlar, 1935’te Tunceli Kanunu’nu çıkararak kanlı olaylara meşruiyet tanıyan TBMM’yi göreve çağırdı. Dilekçelerde ağırlıklı olarak kayıp mezar yerlerinin gösterilmesi, sürgünler nedeniyle doğan mağduriyetlerin giderilmesi ve ilgili arşivlerde inceleme yapılmasına dönük talepler yer aldı. 10 kadarı yurtdışından olmak üzere, kısa sürede 150’nin üzerinde şikayet başvurusunu işleme koyan Dilekçe Komisyonu, o dönem yaşananların araştırılması için önümüzdeki hafta bir Dersim Alt Komisyonu kuracak.

Tüm işlemler ve bilgiler

Dilekçe Komisyonu, bu çerçevede; Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, İçişleri Bakanlığı, Kültür Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı’na yazı yazarak, bu konuda bugüne kadar yapılmış ne tür işlemler ve arşivlerde bulunan ne kadar belge varsa bunların Meclis’e gönderilmesini istedi. Başbakanlık, Devlet Arşivleri’nin araştırmacıların kullanımına açıldığını ve her türlü belgenin istenildiği taktirde rahatlıkla bulunabileceğini Meclis’e bildirirken, tasnif işlemlerinin devam ettiği bilgisini aktardı.
Kültür Bakanlığı ise toplumun geçmişte yaşanan önemli sorunlarından biri olan Dersim için bakanlık olarak ne gerekiyorsa yapılacağını belirterek, “müze” fikrini ortaya attı. Kültür Bakanlığı, hükümetin TBMM’ye gönderdiği yasa tasarısında her ilde bir müze kurulmasının öngörüldüğünü, Dersim konusunun da bu müze kapsamında değerlendirilebileceğini kaydetti.

Ankara’ya çağrılacaklar

Gelecek hafta kurulması beklenen alt komisyon, öncelikle başvuru sahiplerini Ankara’ya çağırıp ifadelerine başvuracak. Dersim olaylarının yaşayan tanıkları da bu çerçevede dinlenecek. Alt komisyon, çalışma sürecinde arşiv taraması ve ilgili kurumlarla yazışmalarını sürdürecek. İfadeler ve elde edilen resmi evraklar doğrultusunda bir rapor hazırlanacak. Aynı zamanda Dersim olayları konusunda TBMM’nin resmi kararı olacak rapor doğrultusunda gerekirse idari ve yasal düzenlemeler yapılacak.

Toplumda beklenti var

TBMM Dilekçe Komisyonu ve Ak PartiÇanakkale Milletvekili Başkanı Mehmet Daniş, Dersim olaylarıyla ilgili 150’yi aşkın başvuru aldıklarını belirterek, “Bu kadar yoğun başvurunun olduğu bir konuda alt komisyon kurmanın uygun olacağını düşünüyoruz. Toplumda da bu yönde bir beklenti var. Biz ilgili kurumlara yazı yazmaya başladık, bazılarından cevaplar da geldi. Genelkurmay ve ilgili diğer kurumların arşivlerinde olaylarla ilgili belgeler olabileceğini düşünüyoruz” dedi.

80 darbesinde tüm başvurular imha edilmişti

TBMM arşivlerinde, Dersim olaylarında yaşanan mağduriyetle ilgili çok sayıda dilekçe bulunuyor. Özellikle 1940’lı yıllarda bu konularda yoğun şikayet gelmiş ancak o dönemin hükümeti, yürürlükteki kanunları da gerekçe göstererek dilekçelerle ilgili herhangi bir işlem yapmamıştı. Dilekçelerin sıra numarası ve başlıkları Meclis arşivlerinde dururken, içeriklerine ulaşılamıyor. Çünkü 1980 darbesiyle yönetime el konulmasının ardından, Meclis’e o tarihten önce gelen bütün dilekçeler imha edildi.