Kamuoyunda 'ombudsman' olarak bilinen 'Kamu Denetçiliği Kurumu Kanun Tasarısı'nda, askerî faaliyetleri istisna tutan değişikliğin detayları ortaya çıktı.
TBMM Anayasa Komisyonu'na gelen tasarının ilk halinde denetim kapsamında olan kışlalar, AK Parti milletvekili İsmail Bilen'in dilekçesi ile dışarıda bırakıldı. Bu noktada Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek'in önemli rol oynadığı belirtiliyor. Değişikliğin gerekçelerini Meclis Genel Kurulu'nda savunması beklenen Çiçek'in, bu konuda Genelkurmay Başkanlığı'ndan bir çalışma istediği öğrenildi. Edinilen bilgilere göre, Adalet Bakanı Sadullah Ergin, Genelkurmay'ın talebini kendisine ileten Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül'e Anayasa'yı referans göstererek karşı çıktı. Uzmanlar, Adalet Komisyonu'ndan geçen tasarıda bir kurumun istisna sayılmasının Anayasa'ya açıkça aykırı olduğunun altını çiziyor. Bu haliyle Meclis'te yasalaşsa bile Anayasa Mahkemesi'nin döneceğini vurguluyor. Emekli askerler de söz konusu ayrıcalığı doğru bulmuyor: "Ombudsman kışlaya girerse hak ihlalleri önlenir."
Ombudsmanın kışlaya girmesi, ordudaki hak ihlallerini önler
Emekli Askerî Hâkim Albay Faik Tarımcıoğlu, kışlanın da idarenin bir parçası olduğuna dikkat çekerken, ombudsmanın kışlayı denetlemesinin yararlı olacağını ifade ediyor. Mahkemeden önceki safhada bazı ihtilafların çözülmesi durumunda yargı yükünün hafifleceğini belirten Tarımcıoğlu, askerin endişeleri konusunda şu formülü öneriyor:
"Türkiye genelinde diyelim ki ombudsman bir tanedir. Ama onun bölgesel alt ilişkileri olur. Bir teşkilatı vardır. Bir askeri getirirsiniz onun başına. Nihayet denetlenecek bir yer varsa, bir şikâyet varsa, bir ihtilaf konusu varsa onu da rapor haline getirmek üzere veya sorunu çözmek üzere bir asker denetleyebilir. Bunda hiçbir mahzur yoktur."
Ordu içinde de hak ihlalleri olduğunun altını çizen Emekli Hâkim Albay Av. Dr. Ümit Kardaş, 'kamu denetçiliği kurumunun TSK'nın saydamlaşması, hesap verebilir hale gelmesi açısından fevkalade önemli görüyor: "Mesela Silahlı Kuvvetler'e ilişkin komuta kademesinden kaynaklanan bir sürü hatalar ve ihmaller oldu. Çok su yüzüne çıkmıyor bunlar. Çıksa da çok etkin bir şekilde takip edilemiyor. Bunun için ombudsmanlık kurumunun TSK'yı kapsayacak şekilde çıkmasında büyük yarar var."
Emekli Yarbay Şenol Özbek, komisyondaki değişikliğe "Ombudsmanın isteyeceği ve TSK'nın bu 'devlet sırrıdır' deyip veremeyeceği bir şey yoktur." sözleriyle karşı çıkarken, emekli Kurmay Binbaşı Kemal Şahin şu uyarıda bulunuyor: "TSK'yı her konuda denetim dışı bırakırsanız, keyfi alanlar oluşur. İnsanlar da istediği gibi hareket eder."
