1 Temmuz 2015 Çarşamba

CENGİZ ÇANDAR: ERDOĞAN İSTESE BİLE TÜRKİYE SURİYE’YE GİREMEZ

Türkiye Suriye’ye girebilir mi. Cengiz Çandar bu sorunun cevabını aradı. Çandar’a göre Türkiye’nin Suriye’ye girmesi oldukça zor görünüyor. İşte bunun nedenleri:

7 Haziran’ın en çarpıcı sonucu olan “Erdoğan mağlubiyeti” ve 16 Haziran’da “Tel Abyad’daki IŞİD mağlubiyeti”nin ardından, henüz “yeni TBMM” çalışmalarına başlamadan, “Türkiye, Suriye’ye girecek mi?” tartışmasının içine itildik.

“Havuz medyası”na bakarsanız, “TSK’nın bu konudaki ‘Harekât Plânları” hazır.” Genelkurmay’dan “havuz olmayan” medyaya sızdırılan “bilgiler”e bakılırsa, askerler Erdoğan’ın, Türkiye’nin “stratejik çıkarları”nın önüne “kendi iktidar hesapları”nı aldığı görünen “maceraperest Suriye politikası”na ayak diriyorlar. Suriye’ye “girmemek için” bin dereden su getiriyorlar.
Hatta, Başbakan Ahmet Davutoğlu, “yazılı direktif” vermiş olmasına rağmen, askerlere söz geçiremedi. Bu, MGK Bildirisi’nin satır aralarından da anlaşılıyor..

“Türkiye’nin Suriye’ye girmesi” konusunun, elbette ki, bir “iç politika boyutu” mevcut. Bu, Tayyip Erdoğan’ın istemediği “AKP-CHP koalisyonu” ihtimalini yok etmeyi amaçlıyor. Erdoğan’ın, kaybettiği “kişisel iktidar gücü”nü geri almak için, Kasım ayında bir “yeniden seçim”i arzuladığı, o vakte kadar bir “dış politika krizi” zemininde “ulusal lider” olarak yükselmeyi tasarladığı seziliyor.

Ne var ki, “Türkiye’nin Suriye’ye girmesi” konusunun, Tayyip Erdoğan’ın önüne set çeken bir de “dış politika boyutu” var. İşin bu yönü, Carablus-Azaz arasında  yaklaşık 100 kilometre eninde ve yaklaşık 30 kilometre derinliğinde bir hatta gerçekleştirilecek

“Türkiye müdahalesi”ni pek mümkün kılmıyor.

Erdoğan’ın derdi, Carablus’un IŞİD’in elinde olması, Azaz’ın –ki, Halep’e yarım saat uzaklıkta- IŞİD tehdidi altında bulunması değil. Kobani ile Afrin Kürt kantonu arasındaki bu bölgenin zamanla “PYD kontrolü” altına girmesi ihtimali. Daha doğrusu, TSK’nın malûm alerjisini harekete geçirebileceği bu “bahane”ye dayanmak istiyor.

Bir taşla birkaç kuş vurmak istiyor.

Ne var ki, bu konu, kağıt üzerinde gözüktüğü kadar basit değil. Suriye, herşeye rağmen, “BM üyesi” egemen bir devlet. Şam rejimi, egemenliğini ülkenin her yanında kullanamasa da bu böyle. Türkiye’nin Suriye toprakları içine, kaç kilometre olursa olsun, asker sokması, bambaşka denklemleri devreye sokar.
Şam, İran ya da Rusya ile üzere, “askeri ittifak anlaşması” imzalayarak, “topraklarının korunması” amacıyla “yabancı birlikleri” Suriye topraklarına davet ederse, Türkiye, kendisini böyle bir gelişmeyi “tetiklemiş” olan “yabancı güç” konumunda buluverir.

Ayrıca, Türkiye, bir “NATO ülkesi”; Türkiye’nin askeri, Tayyip Erdoğan’ın aklına estiği gibi, herhangi bir ülkenin topraklarına “NATO onayı ve desteği” olmadan giremez.

Hepsinden önemlisi, şayet, Suriye topraklarında “Kürtlere karşı savaş cephesi” açmak anlamını taşıyacak bir adım atılırsa, bu “cephe” öyle 33 kilometre derinliğinde, Carablus-Azaz uzunluğunda bir “cephe” olarak kalmaz; Kobani’den Türkiye’nin çok içlerine kadar genişleyebilir.

Yüzde 13 oranında oy elde etmiş ve bu oranın artabileceği şekilde Kürt siyasetinin Türkiye’ye entegre olduğu, meşru yapılar içinde meşruiyet elde etme perspektifi elde ettiği bir dönemde, “Kürt sorunu”nun böyle bir “dönüşümü”nün hiçbir gereği yok.

Erdoğan-Davutoğlu ikilisinin “Suriye politikası” çoktan “iflâs” etti. “Maceraperest savaşçı politikalar” ile “iflâs”tan kurtulunmaz. Hele bu “maceraperestlik” Erdoğan’ın “kişisel iktidar hesapları”yla içiçe geçmişse.
Ona 7 Haziran noktayı koymuştu..